Schaliegas Vrij Noordoostpolder

Weinig economisch voordeel

Als we de industrie mogen geloven bevinden zich enorme voorraden schaliegas onder Nederland en zijn de economische voordelen voor onze economie en staatskas enorm groot. Schaliegas zou een game-changer zijn en er zou een ware schaliegas-revolutie in Nederland plaats kunnen gaan vinden. Dit blijkt echter niet het geval, zo heeft verantwoordelijk minister Kamp van het ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie laten weten.

 

De winbare voorraden zijn beperkt

minister KampMinister Kamp heeft onlangs aangegeven dat de voorraden schaliegas in de Nederlandse bodem behoorlijk beperkt zijn. Verspreid over heel Nederlands bevind zich volgens TNO en EBN (Energie Beheer Nederland) ongeveer 200 tot 500 miljard kubieke meter schaliegas. (Bron 1) In verhouding: de voorraad normaal aardgas bedraagt nog ongeveer 1.350 miljard kuub, wat volgens Kamp veel is voor een land dat nog tien jaar gas zal exporteren voordat het afhankelijk wordt van import. (Bron 2) Dit betekent ook dat schaliegas een exportproduct zal zijn en niet nodig is voor binnenlands verbruik.

De jaarlijkse productie van schaliegas zal volgens minister Kamp ongeveer 2 tot 4 miljard kubieke meter kunnen bedragen. Dat is hooguit 5 procent van wat er nu in totaal uit Slochteren plus alle kleine aardgasvelden wordt gehaald. (Bron 3) Om deze 5 procent aanvulling te winnen zullen er in een derde deel van Nederland boringennaar schaliegas plaats moeten vinden.

Conclusie:
- de winbare voorraden schaliegas zijn beperkt
- voor de binnenlandse vraag is schaliegas de komende 10 jaar niet nodig

 

De winning is duur en kost veel energie

lage eroeiHet aardgas uit Slochteren behoort tot de goedkoop winbare voorraden. Met een enkele boring kan een veld worden aangeboord, waar jarenlang gas uit gewonnen kan worden.
Bij schaliegas ligt dit anders. Om schaliegas te winnen moet het harde gesteentepakket waarin het gas zich bevindt open worden gebroken. Het oppervlak waaruit het gas gewonnen kan worden, beperkt zich daardoor tot de afstand die de horizontale boringen af kunnen leggen, waardoor er veel boorlocaties nodig zijn.

De gemiddelde boorput is na drie jaar vrijwel geheel uitgeput (Bron 4), waardoor er veel boringen plaats moeten vinden. Deze boringen gaan dieper en de gesteentelaag is harder dan bij gewoon aardgas. Het effect hiervan is dat er meer werkzaamheden, materiaal en vrachtwagenbewegingen nodig zijn. Ook is er meer water nodig, moet er zand worden geïnjecteerd om de scheuren open te houden en zal het afvalwater op de één of andere wijze gezuiverd moeten worden. De winning van schaliegas kost daardoor meer energie dan de winning van conventioneel aardgas uit  Slochteren en zal gepaard gaan met hogere kosten. De kosten van een enkele boring naar schaliegas bedraagt alleen al zo’n 10 tot 20 miljoen euro. (Bron 5)

Daarom zal schaliegaswinning altijd duurder zijn dan normale aardgaswinning.

geldIn Europa is boren naar schaliegas door slechtere geologische omstandigheden al snel 40 procent duurder dan in de VS. De investeringen verdienen zich niet snel terug, want de prijs van gas is momenteel laag. De lage prijs is in de Verenigde Staten volledig gebaseerd op een (tijdelijk) overaanbod en ligt ver onder de productieprijs. De olie- en gasindustrie, inclusief de boormaatschappijen, leveren onder de kostprijs om in de markt te blijven. (Bron 6)

Een forse prijsverlaging van gas, zoals dat in de Verenigde Staten het geval is, zal in Nederland dan ook niet snel optreden, geeft minister Kamp aan. (Bron 7)

Conclusie:
- winning van schaliegas leidt niet tot een forse daling van de gasprijs
- een gezonde exploitatie is bij de huidige gasprijs niet mogelijk

 

Weinig financiële baten voor de staatskas

staatskasBij boringen naar gas in Nederland worden er aardgasbaten afgedragen aan het Rijk. De opbrengst van schaliegasboringen voor de Nederlandse schatkist zou volgens minister Kamp zo’n 200 tot 300 miljoen euro per jaar kunnen bedragen (Bron 8). De aardgasbaten van normaal aardgas bedroegen in 2011 ruim 12 miljard euro.

Conclusie:
- Afgezet tegen de risico’s en schadelijke effecten, levert schaliegas weinig op voor de staatskas.

 

Eventuele winsten vloeien vooral naar Amerikaanse investeerders

Cuadrilla’s investeerders zijn het Amerikaanse equityfunds Riverstone LCC en het Australische ingenieurs- en bouwbedrijf A.J.Lucas. Riverstone LCC is een Amerikaans investeringsfonds dat gericht is op projecten in de olie- en gas industrie. Dit investeringsfonds is vliegende dollarsopgezet door twee oud werknemers van de grote Amerikaanse bank Goldman Sachs, die vanwege hun rol in het ontstaan van de economische crisis in opspraak is geraakt. (Bron 9) Dat Cuadrilla door een dergelijke investeerder wordt gefinancierd, vergroot naar ons idee de focus op korte termijn winst en verminderd daarmee de aandacht voor bewoners, milieu en veiligheid.

 

Mogelijk verlies van inkomsten landbouw, toerisme en duurzame energie-sector

De Noordoostpolder is een landbouwgebied; 20% van de werkgelegenheid in de Nop bevind zich in de landbouw of landbouw gerelateerde bedrijven. (Bron 10) De toeristische sector is minder groot, maar is groeiende en wordt beschouwd als een belangrijke aandrijver van nieuwe lokale werkgelegenheid. Op het gebied van duurzame energie neemt het aantal bedrijven in de Noordoostpolder en in de rest van Nederland toe, dit is een belangrijke sector voor langdurige werkgelegenheid.

Boringen naar schaliegas brengen het risico met zich mee dat deze sectoren te maken krijgen met verlies van inkomsten.
landbouwDe landbouw loopt het risico op vervuiling van landbouwgrond en grondwater door lekken van chemicaliën. Dit kan ontstaan door beschadigingen aan de boormantel en wanneer er bovengronds wordt gemorst.
De toeristische sector loopt risico op inkomstenverlies omdat de komst van vele boorlocaties zal leiden tot een minder aantrekkelijke omgeving en daardoor een mogelijke terugloop van toeristen en recreanten. Met name de oostelijke kant van de Noordoostpolder kent veel recreatief aanbod en juist in die omgeving heeft Cuadrilla proeflocaties op het oog.
Voor de duurzame energiesector betekent de inzet op schaliegas dat een deel van de investeringen in duurzame technologiën uitblijven doordat de overheid dit geld in schaliegaswinning steekt. Daarnaast lijkt de noodzaak van een overstap op duurzame bronnen kleiner wanneer er enorme voorraden beloofd worden door de schaliegasindustrie.

 

Bron 1: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/schaliegas/schaliegas-in-nederland
Bron 2: http://www.volkskrant.nl/binnenland/wat-is-schaliegas-eigenlijk-en-waarom-zou-je-het-winnen-of-niet~a3431052/
Bron 3: http://www.volkskrant.nl/binnenland/wat-is-schaliegas-eigenlijk-en-waarom-zou-je-het-winnen-of-niet~a3431052/
Bron 4: http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3403425/2013/03/04/Schaliegas-gouden-bergen-die-niet-bestaan.dhtml
Bron 5: http://www.destemming.eenvandaag.nl/binnenland/37794/lokaal_verzet_tegen_proefboring_schaliegas?autoplay=1
Bron 6: http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3403425/2013/03/04/Schaliegas-gouden-bergen-die-niet-bestaan.dhtml
Bron 7: http://www.gfactueel.nl/Glas/Nieuws/2013/4/Kamp-Kas-met-aardwarmte-is-spectactulair-1232517W/
Bron 8: http://www.volkskrant.nl/dossier-archief/kamp-relativeert-belang-schaliegas-voor-nederland~a3427016/
Bron 9: http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2011-2012/Goldman-Sachs-en-de-vernietiging-van-Griekenland.html
Bron 10: http://raad.noordoostpolder.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2012/18-oktober/19:30/Sociaal-Economisch-beleid-2012-2016./12.1-Sociaal-Economisch-beleid-2012-2016..pdf